Empathie | Geen mens is een eiland

mei 13

Nu te zien

Empathie Geen mens is een eiland

Empathie 

Geen mens is een eiland

3 juli 2020 - 31 januari 2021

Museum IJsselstein start de nieuwe expositie met een foto-tentoonstelling in de Kasteeltoren en kunstprojecten op diverse andere (buiten)locaties. In september opent in het museum de tweede fase van Empathie | Geen mens is een eiland.

We leven in een tijd van sterk individualisme. Een tijd waarin de maakbaarheid van ons menselijke bestaan binnen ons bereik lijkt. Onze samenleving is gericht op ontwikkeling van ‘het zelf’. Denk aan de zegentocht van social media en zelfhulpboeken die niet aan te slepen zijn. Succes is maakbaar en vooral intern te vinden. Graaf diep in jezelf en je leert jezelf kennen. Zoals Plato zei: ‘de essentie van alle kennis is zelfkennis.’ We zijn ervan overtuigd dat de weg naar geluk de weg van zelfontplooiing is. Het ‘wij versus de ander’ lijkt de basis van ons bestaan.   

Maar mensen zijn sociale wezens. We bezitten het bijzondere vermogen om emoties van anderen te kunnen meevoelen. We zijn ook wie we zijn door de aanwezigheid van de ander. We hebben de ander bovendien nodig voor ons voortbestaan. ‘Sociaal en onbaatzuchtig gedrag is minstens zo belangrijk als ‘het recht van de sterkste.’ (Frans de Waal, Een tijd voor empathie) 

Te zien op diverse (buiten)locaties

Vanaf 3 juli is de eerste fase van deze expositie te zien. Diverse kunstenaars - zie hun namen hieronder - tonen hun werk in de Kasteeltoren en op andere plekken in IJsselstein. In september breiden we Empathie | Geen mens is een eiland uit in het museum (tip: tot die tijd is daar Ongetemd nog te zien). We houden je op deze website, via Facebook en Instagram op de hoogte wie waar en wanneer van start gaat. 

Paul Cupido, Suave, 2016

Foto-expositie in de Kasteeltoren

Gerenommeerd fotograaf Koos Breukel stelde een indringende foto-tentoonstelling samen uit eigen werk en dat van collega's. Deze expositie maakt deel uit van Empathie | Geen mens is een eiland en is vanaf vrijdag 3 juli te zien in onze satellietlocatie de IJsselsteinse Kasteeltoren. Je leest hier meer

Projecten in de IJsselsteinse binnenstad deze zomer

Vanaf begin juli kun je in IJsselstein zomaar de kunstprojecten van bijvoorbeeld Suat Öğüt, De Onkruidenier, Niels Post en Sarah van Sonsbeeck bewonderen. Op buitenlocaties, vrij toegankelijk en misschien wel onverwachts. Meer informatie volgt gauw.


No Man is an Island

by John Donne, 1624


No man is an island, entire of itself;
every man is a piece of the continent,
a part of the main.
If a clod be washed away by the sea,
Europe is the less,
as well as if a promontory were,
as well as if a manor of thy friend’s
or of thine own were.


Any man’s death diminishes me,
because I am involved in mankind;
and therefore never send to know
for whom the bell tolls;
it tolls for thee.


Meditation XVII uit 'Devotions Upon Emergent Occasions, and severall steps in my Sickness'


Empathie is een breed begrip. Het is het vermogen om je te kunnen inleven in de gevoelens van iemand anders (cognitieve empathie) of zelfs het daadwerkelijk meevoelen met de ander (affectieve empathie). Het laat het idee los dat een mens puur op zichzelf gericht is, maar onderstreept juist de relatie met de ander. Dat is een wezenlijk onderdeel van ons mens-zijn. Het bijzondere is dat 98% van de mensen het vermogen bezit om zich te kunnen inleven in een ander. Ons brein is voorgeprogrammeerd om contact te maken en we ontwikkelen het al vanaf ons tweede levensjaar.  Mensen zijn van nature in staat om hun omgeving en het gedrag van mensen te interpreteren, aan te voelen en mee te bewegen. In onze huidige samenleving waarin het leven maakbaar lijkt, dreigen deze vermogens verloren te raken.   

Een belangrijke verbindende factor tussen mensen is nieuwsgierigheid. Daar komen ook kunst en empathie samen. Een open en nieuwsgierige houding naar alles wat anders is, zonder oordeel, gaat de vervreemding tussen mensen tegen. Volg de weg van de dialoog en spreek met de ander, maar vooral, luister. Want geen mens is een eiland.  

Suat Öğüt, The First Turk Immigrant or The Nameless Heroes of The Revolution (hier tijdens Framer Framed, 2018 | Foto: Eva Broekema)

Caz Egelie, Something's Coming, 2020 (Open Space Contemporary, Londen | Foto: Sam Nightingale)


Op 19 juli zond RTV Utrecht in het programma Route C een reportage uit over het eerste deel van Empathie | Geen mens is een eiland. Dit fragment (3:44 min.) bekijk je hier

Wil je meer lezen over de keuze voor empathie in deze tentoonstelling? Eerder schreef curator Nikkie Herberigs er een artikel over voor het Zenderstreeknieuws. Klik door voor haar Heimwee naar de toekomst.  

>