Te zien in het museum
Tijdens Geen mens is een eiland, de tentoonstelling uit 2020-2021 over empathie.
Francis Alÿs
When Faith Moves Mountains, 2002, 15:09 min
Francis Alÿs (1959) is een Belgische kunstenaar die in Mexico-Stad woont en werkt. In zijn werk gaat hij altijd een relatie aan met zijn directe omgeving.
In de 15 minuten durende video When Faith Moves Mountains verplaatst Alÿs met hulp van 500 studenten een zandduin enkele centimeters. De performance vond plaats in Lima, Peru, waar op dat moment niet te ontsnappen viel aan het broeierige politieke klimaat van rellen en spanningen rondom de laatste dagen van het Fujimora regime. Het principe van de film was ‘maximale moeite, minimaal resultaat’. Een kleine minuscule verandering vond plaats door een grootse collectieve actie.
Sander Breure en Witte van Hulzen
Phi en Laurine, 2015, 38 min
Sander Breure (1985) en Witte van Hulzen (1984) startten hun samenwerking ongeveer tien jaar geleden met het maken van dansperformances. Daarna kende hun werk verschillende verschijningsvormen van performances, sculpturen en films. Ze zijn geïnteresseerd in menselijk gedrag en met name in de verschillende rollen die mensen aannemen in hun dagelijkse leven.
In de film Phi en Laurine worden de twee geliefden op de voet gevolgd. Als toeschouwer zit je op de huid van de personages en word je onmiddellijk in hun wereld gezogen. De film zoomt zo ver in dat je je ongemakkelijk voelt omdat je als het ware helemaal de diepte van deze twee geliefden induikt. Je blijft je afvragen wie deze mensen zijn. Zijn het echte geliefden of acteurs?
Charlotte Dumas
Ringo, Arlington National Cemetery, Arlington, Virginia, 2012
Charlotte Dumas (1977) observeert dieren in specifieke leefomgevingen. Ze is vooral geïnteresseerd in het complexe waardesysteem van onze maatschappij en hoe we dieren en de mens daarin plaatsen. Wat zegt onze omgang met dieren over ons? Voor de serie Anima fotografeerde ze caissonpaarden van een militaire begraafplaats vlak voor ze in slaap vallen. Hoewel ze nog altijd een eeuwenoude plicht vervullen worden ze niet meer gebruikt voor oorlogsdoeleinden. Dumas: ‘De foto’s bieden een vorm van troost. Die rust van zo’n beest, dat heeft bijna iets spiritueels. Ik denk dat mensen dat herkennen, dat ze dat voelen. Mensen gebruiken dieren ook om hun emoties te kanaliseren. Dan zeggen ze: deze paarden hebben veel doden naar hun graf begeleidt, dat zie je aan hun sombere blik. Ik denk dat ze bedoelen: dit beeld haalt de somberheid die in mij zit naar boven. Dat vind ik mooi, dat foto’s dat kunnen doen.’
Esiri Erheriene-Essi
Night Buses 2, 2008
Collectie Stedelijk Museum Schiedam
De Londense kunstenaar Esiri Erheriene-Essi (1982) maakt grote kleurrijke figuratieve schilderijen waarin gebeurtenissen uit het dagelijkse leven te zien zijn. Het zijn taferelen die commentaar leveren op maatschappij en historie. Haar werken zijn heel persoonlijk doordat ze momenten die ze zelf heeft meegemaakt erin verwerkt. In Night Buses 2 zien we een man die mistroostig voor zich uit staart. Erheriene-Essi ontmoette de man in de Londense nachtbus, een ervaring op zichzelf (‘A special energetic mad subterranean world of drunks, fast-food munchers, weirdos, comatose ravers and boisterous singers. It’s a cinematic experience and always unpredictable the people you meet.’). De man, in flamboyant rood pak, vertelt haar dat het die dag zijn trouwdag is en dat hij zijn overspelige vrouw aan het altaar heeft laten staan. Erherienne-Essi zegt over het beeld: ‘It’s a moment of connection, proof of our strange but delightful conversation and a love letter to London and all of her subjects.’
Jasper Griepink
Love Space, 2017-nu
(video: i.s.m. Julia Sokolnicka, Fotografie: i.s.m. Renate Ariadne)
Jasper Griepink richtte in 2017 LOVE SPACE op. Dit project fungeert zowel als fysieke ontmoetingsplek als mentale ruimte waarin gereflecteerd kan worden op de condities, afspraken en mogelijkheden voor veilige liefde. Griepink creëert zowel gewijde paviljoens als ceremonies, waarin een groep mensen sociale afspraken en seksuele structuren opnieuw kunnen vormgegeven. Vertrouwen, transparantie en respect voor elkaar staan hierbij centraal.
‘There Will be no Peace on Earth as Long as there is War in Love. Love and Sexuality are a Political Issue; It requires a System of Ethics Independent of whether we live alone or in community; celibate, married, monogamous, or polygamous.’ – Dr. D. Duhm
Mylan Hoezen
Saga, 2020
Op 19 september voerde Mylan Hoezen (1993) een performance uit in het Kasteelpark in IJsselstein. In Saga gaan twaalf performers in een periode van drie uur van een staande naar liggende positie. Ze staan allemaal op een eigen plateau, waarop ze een vooraf vastgestelde reeks van handelingen uitvoeren. Deze instructies zorgen ervoor dat de performers zich kunnen concentreren en hun lichamen zich in een laag tempo voortbewegen. Hierdoor ontstaan lange periodes van stilstand. Door het trage ritme van de beweging wordt de performer geconfronteerd met de weerstand van zijn lichaam. Door zich op zijn ademhaling te concentreren kan hij deze weerstand accepteren. In twaalf performances vertelt elk lichaam een eigen verhaal.
Joseph Sassoon Semah
As one dies, so dies the other, 1985
Collectie Albert Groot
Joseph Sassoon Semah (1948) is geboren in Bagdad, Irak, waar zijn grootvader Hacham Sassoon Kadoori (1886-1971) opperrabbijn was van de Babylonische joden. Als Babylonische jood die is geëmigreerd naar het Westen (Amsterdam) is hij onderdeel van GaLUT (Exile), een eindeloze cyclus van diaspora en terugkeer. Je blijft altijd verlangen naar je geboorteland en zoekt een manier om je te verhouden tot je culturele erfenis en tradities.
Het werk van Sassoon Semah verhoudt zich als een voetnoot tot een tekst. Een deel van zijn werk bestaat uit het kritisch lezen en (her)interpreteren van het werk van andere, veelal modernistische kunstenaars. Op deze manier houdt Sassoon Semah zich bezig met de positie van de Ander in het werk van onder meer Piet Mondriaan, Kasimir Malevich, en Joseph Beuys.
Martine Stig
Blush, 2002
Bij empathie spelen spiegelneuronen een belangrijke rol. Onbewust kopiëren we gedrag van anderen. Wat we zien is dus nauw verbonden met wat we zelf voelen. In de serie Blush van fotograaf Martine Stig (1972) zien we het openhartige moment waarop iemand gaat blozen. De toeschouwer wordt geconfronteerd met het ongemakkelijke gevoel blootgesteld te worden aan andermans, vaak verborgen gehouden, kwetsbaarheid. De kleur van hun gezichten verwijzen naar een moment dat zich heeft afgespeeld buiten het visuele kader. Het beeld bevindt zich op de flinterdunne scheidslijn tussen publiek en privé. Stig onderzoekt de rol en positie van de fotografie. Welke relatie hebben mensen tot een foto? En functioneren camera’s niet als de spiegelneuronen van onze techniek?
Proposition #2: Making a Salad
In Proposition #2: Making a Salad reageren Caz Egelie, Sandra Heemskerk, Zoë Tim Hollander, Ruben Planting, Lisa Sudhibhasilp, Martha Thissen en Samantha Vlaming op de collectie van Museum IJsselstein. Een gezamenlijke ingreep in de collectiepresentatie door een combinatie van werken uit de verschillende kunstenaarspraktijken. Ze stellen vragen over de relatie die we hebben met kunstwerken, historische objecten en de traditie van (collectie)presentaties.
‘Wat hebben wij een 18e eeuwse helm te bieden? Mogen we de objecten verleiden om dichter bij ons te komen? Wie verzorgt ze na de opschudding van onze bezoeken?’ vragen de kunstenaars zich af.
De titel, Proposition #2: Making a Salad, is geleend van een performance van Alison Knowles. De kunstenaars vormen, naar instructie van de performance uit 1962, een salade met ingrediënten uit de historische collectie van Museum IJsselstein. Caz verzorgt het ei, Sandra de dressing, Zoë Tim de croutons, Ruben de spinazie, Lisa de pijnboompitten, Martha de romainesla en Samantha de tomaat.
Te zien op het plein voor MIJ
Suat Öğüt
The First Turk Immigrant or The Nameless Heroes of The Revolution, 2012-2018
Het werk TFTI or TNHOTR is een ode aan de Turkse immigrant. Öğüt deed onderzoek naar negen landen waar veel Turkse immigranten zijn komen wonen. Hij koos uit elk land een immigrant die iets heeft betekend voor andere immigranten. Deze groep mensen die meestal om politieke redenen uit het land van herkomst gevlucht waren, kregen hier vaak het label ‘gastarbeider’ en hoewel ze verschillende etnische achtergronden hadden werden ze vaak aangeduid met de term ‘Turkse immigrant’. Door middel van bronzen sculpturen krijgen deze immigranten, die moesten vechten voor hun rechten en leven en gevangen waren tussen twee werelden, een gezicht en worden hun verhalen vereeuwigd.
Het werk bestaat uit meerdere delen. Zo zijn de verhalen van de afgebeelde immigranten te lezen in een folder. Ook maakte Öğüt postzegels van portretten die hij schilderde van deze negen mensen.
Suat Öğüt (1986, Turkije) woont en werkt in Amsterdam. In 2020 kreeg hij de Young Art Amsterdam prijs en in 2013 de Akbank Contemporary Artist Prize. Hij is co-founder van Corridor Project Space in Amsterdam. Zijn werk was o.a. te zien bij Framer Framed en het Vincent van Goghhuis.
De Onkruidenier
LOLA, 2020
De Onkruidenier is een collectief van kunstenaars Jonmar van Vlijmen (1980), Ronald Boer (1981) en Rosanne van Wijk (1994). Door middel van veldonderzoek proberen ze grip te krijgen op relatie die de mens heeft met haar natuurlijke omgeving.
In de eerste weken van de tentoonstelling te zien op het plein, inmiddels verscholen langs de waterkant naast zusterproject de Peilwachter op het Bolwerk (zie hieronder): LOLA. Deze waterwerkplaats van De Onkruidenier is een testomgeving voor de zoutminnende mens. Want wat zijn de mogelijkheden van een aquatische evolutie? LOLA kwam tot stand in samenwerking met ruimtelijk ontwerpbureau Overtreders W.
