Verlicht MIJ


Anna Lange -  Registered Trademark (2016) Courtesy ZERP Galerie
 


'Verlicht MIJ 2017'

Zicht op licht in de kunst van nu

 

2 december 2017 – 25februari 2018

Licht laat de mens zien. Het maakt zichtbaar wat anders verborgen blijft. Vreemd genoeg kunnen we dankzij het licht, een medium dat zelfniet zichtbaar is, alles zien. Maar hoe beeld je licht zelf uit? Schrijver Joost Zwagerman stelde in De stilte van het licht,een beschouwing over een regenboogstudie van kunstenaar Jan Andriesse, al heel terecht: ‘Het licht zélf schilderen, is misschien even onmogelijk als de zón zelf schilderen – dus niet de verschijningsvorm van de zon, bijvoorbeeld stil ondergaand, of zacht trillend opkomend – nee, de zon zélf, onbeweeglijk, alomvattend, tiranniek verblindend.’

Haagse School
Misschien is het wel die onmogelijkheid om het licht te vangen,dat sinds jaar en dag een enorme aantrekkingskracht op kunstenaars en vormgevers uitoefent.Van het warme, gouden licht in de zeventiende-eeuwse schilderijen van Rembrandt en de Utrechtse Caravaggisten tot de verbeelding van helder daglicht in de negentiende-eeuwse landschappen van de meesters van de Haagse School.

Licht als medium
De uitvinding van elektriciteit zorgde voor een grote omslag en gaf kunstenaars de mogelijkheid hun aandachtsgebied te verbreden en licht niet alleen als onderwerp, maar ook als medium in te zetten. Verschillende avant-garde bewegingen, zoals het Suprematisme,bekend van Malevitsj' wereldberoemde 'Zwartevierkant',bewogen zich al vroeg op het vlak van lichtkunst, maar de ontwikkelingen raakten echt in een stroomversnelling vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw. Sindsdien is de fascinatie voor licht alleen maar toegenomen.

IJsselsteins licht
Ook IJsselstein heeft een bijzondere fascinatie voor licht. Elk jaar is onze Gerbrandytoren in de donkere wintermaanden een stralend baken dat van grote afstand te zien is. De ontsteking van de lichtjes in de 372 meter hoge zendmast vormt een feestelijk moment voor de stad en is hiermee internationaal bekend als de grootste kerstboom ter wereld. Voor Museum IJsselstein (MIJ) was het een belangrijke aanleiding een jaarlijks terugkerende tentoonstelling ‘Verlicht MIJ’ over licht in de moderne en hedendaagse kunst en vormgeving te organiseren.

Schenking
Naar aanleiding van de eerste editie in de winter van 2016, ontving MIJ een schenking van eerste en tweede generatie lampen die vanaf 1992 de Gerbrandytorenverrijkten. Deze schenking, samen met de viering van het zilveren jubileum,vormde de directe aanleiding voor een historische presentatie – ‘Kijk MIJ stralen’ – over het ontstaan, het heden en de toekomst van de Gerbrandytoren als grootste kerstboom ter wereld. ‘Verlicht MIJ 2017. Zicht op licht in de kunst van nu’ is hiermee stevig verankerd in de IJsselsteinse geschiedenis.

Kruisbestuivingen en dwarsverbanden
MIJ streefter steeds weer naar om de historische en geografische verbinding met IJsselstein in de wisseltentoonstellingen naar voren te laten komen. Daarnaast vormen de combinaties van gevestigde namen met aanstormend talent en een grote diversiteit aan disciplines en materialen belangrijke pijlers.

Licht als subject
De geselecteerde kunstenaars en vormgevers werken met zowel licht als onderwerp als licht als fysiek materiaal. De verbeeldingervan zien we terug in het werk van Sandra den Ouden, Hans Tutert en Sjoerd Knibbeler. In ‘Still Moving’ laat Den Ouden in een spel van licht verschillende perspectieven samenkomen. Haar foto’s zijn een onderzoek naar selectieve waarneming waarbij ruimtes en mensen elkaar ontmoeten. Hans Tutert legt zijn fascinatie voor licht vast in verf. Hij schildert het licht van koplampen. Tientallen malen en telkens verrassend anders.Sjoerd Knibbeler speelt in zijn geconstrueerde fotografiebovendien met het begrip licht in de zin van vederlicht materiaal.In ‘Current Study #3’ lijkt het zorgvuldig uitgelichte boterhamzakje zo weg te kunnen vliegen. 

Licht als object
Het werken met het licht als materiaal, op meer of minder nadrukkelijke wijze, zien we in het werk van Anna Lange, Sabine Marcelis,  Jan van Munster, Lea Schiess, Pieke Bergmans, Peter Zegveld en Jop Vissers Vorstenbosch.

Anna Lange
In deze ready-made verandert een antiek fietszadel en een verroest stuur in de kop van een stier. Hierboven het copyrightteken in neon. Het beeld is gemaakt van authentieke spullen uit de verdwenen boerderij van een boeren echtpaar. Het is een knipoog naar Picasso in wiens handen oude rommel in goud veranderde. Het devies luidde: steel wat je kunt, maar verbeter het wel. Het toegevoegde copyrightteken is zeer ironisch en dubbelzinnig. Is het beeld nu toegeëigend? is het meer waard geworden? en wat betekent copyright eigenlijk nog?

Jan van Munster
Ook Jan van Munster heeft in licht zijn medium gevonden. In een kenmerkende vormentaal die naar abstractie neigt, verbeeldt hij vormen van energie zoals magnetische krachten, geluid en radioactiviteit. Van kronkelendelijnen tot kaarsrechtestrepen: licht als krachtige levensader.

Sabine Marcelis
Het handschrift van Sabine Marcelis is heel herkenbaar. Eens gezien en je weet meteen dat het van haar is.In strenge geometrische vormen stralen haar cirkels van licht je toe. Ononderbroken door andere materialen, dwars door kunststof, versterkt zij met haar lampen de kracht van licht.

Pieke Bergmans
Wie het werk van Pieke Bergmans voor het eerst ziet, barst in lachen uit. Enorme grote uitgezakte lichtpeertjes die met tafels en stoelen versmolten lijken. Haar lampen en installaties bevinden zich op het spannende snijvlak van beeldende kunst en vormgeving.

Jop Vissers Vorstenbosch
Het werk van Jop Vissers Vorstenbosch is overal. Bovenop zijn bus gemonteerd,langsrijdend op straat, aan gevels en binnen in galeries en musea. Vermomd als waren het lichtreclames, verwijzen zijn geschilderde lichtbakken naar de zeevaart. En dan vooral naar het romantische beeld van de zee. Met schuurmachines en slijptollenpolijst hij echter elke vorm van lieflijkheid weg tot er een rauw en dramatisch beeld overblijft.

Su Tomesen
Is het van jou of van mij? Su Tomesen maakte dit werk speciaal voor een tentoonstelling in Schunck in Heerlen. Zij verwijst hiermee naar het mijnverleden van Limburg en de exploitatie ervan.De rest van Nederland profiteerde hier meer van dan Limburg zelf. Een verleden dat tot op de dag van vandaag gevoeld wordt en waartussen je parallellen kunt trekken met de huidige gaswinningin Groningen.


Licht als object: projecties
De werken van Peter Zegveld en Lea Schiess gaan uit van projectie. Zij passen dit ieder op geheel eigen wijze toe. ‘Massa’ van Zegveld maakt geluid, beweegt, is geestig en nodigt uit tot het verzinnen van verhalen. Het lijkt wel alsof een juichende menigte je tegemoet komt gedenderd. Wat gebeurt hier?

Lea Schiess
Opgaan in een werk geldt voor de verstilde monumentale projecties ‘Dandelion - Where did it go?’ van Lea Schiess. Dit tweeluik zoomt dermate in op de details van een uitgebloeide paardenbloem dat je niets anders kunt dan er eindeloos gebiologeerd en in verwondering naar staren.

Licht als performance
André Pielage maakt speciaal voor deze tentoonstelling een poëtische openingsperformance.Hij gebruikt licht als een middel om het vluchtige vast te leggen.

De ‘reageerman’ van MIJ, Fedor van Rossem, zal ook deze keer weer op eigenzinnige wijze een bijdrage leveren aan de tentoonstelling. Kijk vooral goed om je heen in de historische binnenstad.

Verhalend licht in de Kasteeltoren
In de zestiende-eeuwse Kasteeltoren zijn de levensgrote én levensechte wezens van Mathieu Klomp te zien. In zijn zinsbegoochelende installatie ‘Krijger’ sta jeoog in oog met zwartgeblakerde en oranje gekleurde figuren van gesmolten plastic. Met zijn beeldengroepen vertelt Klomp verhalen. Geen simpele sprookjes over goed en kwaad, maar raadselachtige samenkomsten die iets vertellen over kwetsbaarheid en vergankelijkheid.

De toren is van woensdag t/m zondag te bezoeken met gratis rondleidingen vanaf het museum.

LET OP: Zaterdag 9 is er helaas geen rondleiding naar de Kasteeltoren mogelijk.


Deelnemende kunstenaars
Pieke Bergmans
Mathieu Klomp
Sjoerd Knibbeler
Anna Lange
Sabine Marcelis
Jan van Munster
Sandra den Ouden
André Pielage
Fedor van Rossem
Lea Schiess
Su Tomesen
Hans Tutert
Jop Vissers Vorstenbosch
Peter Zegveld